Ακόμα και για κάποιον που δε βρίσκεται μέσα στο χώρο της Εκπαίδευσης ή της Ειδικής Αγωγής, η λέξη «υπερκινητικότητα» είναι πολύ γνωστή και εύκολα τη χρησιμοποιεί για κάποιο παιδί. Στην πραγματικότητα, ο όρος υπερκινητικότητα κρύβει πολύ περισσότερα από τη «ζωηράδα».
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι μία αναπτυξιακή διαταραχή, η οποία επηρεάζει το 3-5% των παιδιών παγκοσμίως (με μεγαλύτερη συχνότητα στα αγόρια) και συμπτώματα που εμφανίζονται πριν από τα 7 έτη. Ο κληρονομικός παράγοντας είναι πρωταρχικός, αλλά και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες συνεισφέρουν.
Σε αντίθεση με τα «ζωηρά» παιδιά, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ δε μπορούν να ελέγξουν την κινητικότητά τους και να την προσαρμόσουν στις περιστάσεις. Ας περιγράψουμε, όμως, τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ πιο αναλυτικά. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η ελλειμματική προσοχή, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, χωρίς να είναι απαραίτητη η ύπαρξη και των τριών και εκδηλώνονται με διάφορες συμπεριφορές στο σχολείο και στο σπίτι.
Το παιδί με ΔΕΠ-Υ διασπάται εύκολα και δυσκολεύεται να επικεντρώσει την προσοχή του σε λεπτομέρειες κάνοντας λάθη απροσεξίας. Βαριέται εύκολα και δε μπορεί να ακολουθήσει μέχρι τέλους οδηγίες με αποτέλεσμα να μην ολοκληρώνει δραστηριότητες. Συχνά φαίνεται να μην ακούει όταν του απευθύνεται ο λόγος και άλλες φορές απαντά απερίσκεπτα πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση. Επίσης, δυσκολεύεται να οργανώσει το χρόνο του, ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες και μπορεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στον ύπνο.
Ακόμα, παρουσιάζει υπερβολική ανησυχία, κινεί νευρικά τα χέρια ή τα πόδια, στριφογυρίζει ή σηκώνεται από το κάθισμά του στην τάξη. Συχνά του πέφτουν πράγματα από τα χέρια και οι κινήσεις του είναι αδέξιες. Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του, διακόπτει ή ενοχλεί τους άλλους και φλυαρεί. Τρέχει εδώ κι εκεί, χοροπηδάει, σκαρφαλώνει με τρόπο υπερβολικό για τις περιστάσεις και είναι επιρρεπές σε ατυχήματα.
Τέλος το παιδί με ΔΕΠ-Υ έχει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των συμπτωμάτων αυτών. Πιο αναλυτικά, το παιδί με ΔΕΠ-Υ μπορεί να εμφανίζει δυσκολίες στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, λόγω της παρορμητικής περιφρόνησης των κοινωνικών κανόνων και της εμφάνισης μαθησιακών δυσκολιών, συχνά οδηγείται στη σχολική αποτυχία, με αποτέλεσμα να απογοητεύεται σχεδόν καθημερινά. Όλα αυτά του δημιουργούν συναισθηματικά προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση και δυσκολίες στο να διατηρήσει κοινωνικές σχέσεις με άλλα συνομήλικα παιδιά. Κάποιες φορές, κατά τη διάρκεια της εφηβείας, παρατηρούνται συμπεριφορές παραβατικότητας.
Όσον αφορά στην αποκατάσταση της ΔΕΠ-Υ, η καταλληλότερη αντιμετώπιση είναι η πολυεπίπεδη παρέμβαση, με χρήση διάφορων θεραπευτικών μεθόδων και τεχνικών, θέτοντας μία σειρά θεραπευτικών στόχων. Η παρέμβαση γίνεται σε γνωστικό, ψυχολογικό, μαθησιακό επίπεδο, σε επίπεδο συμπεριφοράς και διαπροσωπικών σχέσεων ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε παιδιού και της οικογένειάς του. Ωστόσο, το βασικότερο βήμα στην εξέλιξη της ΔΕΠ-Υ είναι η έγκαιρη διάγνωση για την αποτελεσματικότερη παρέμβαση.
Από τον λογοθεραπευτή Δημήτρη Χριστοφόρου «ΔΙΑ ΛΟΓΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» κέντρο θεραπειών και Θεραπείες κατ’οίκον στην Αττική τηλ:6945708032
dimitrioschristoforou@gmail.com
