Tην τελευταία του πνοή σε ηλικία 90 ετών άφησε ο Φιντέλ Κάστρο, μετέδωσε το πρωί του Σαββάτου το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο BBC, επικαλούμενο την κρατική τηλεόραση της Κούβας. Την ανακοίνωση του θανάτου του εμβληματικού ηγέτη της νησιωτικής χώρας έκανε ο αδελφός του, Ραούλ.

Λόγω προβλημάτων υγείας και προχωρημένης ηλικίας ο Φιντέλ Κάστρο είχε μεταβιβάσει τις εξουσίες στον αδελφό του Ραούλ, το 2008, φροντίζοντας ωστόσο να εκφράζει κατά διαστήματα τις απόψεις του μέσω άρθρων και σπάνιων δημόσιων εμφανίσεων

Πατέρας της Κουβανικής Επανάστασης και κεντρική φυσιογνωμία που είχε προκαλέσει για δεκαετίες μεγάλες συγκρούσεις σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, ο Φιντέλ Κάστρο ήταν ο τελευταίος ηγέτης μιας εποχής που είχε αφήσει μελανή σφραγίδα στον κόσμο: Του Ψυχρού Πολέμου. Το 1962 κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «Κρίσης των πυραύλων» είχε διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς επέτρεψε στη Σοβιετική Ένωση να εγκαταστήσει βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι θα μπορούσαν να πλήξουν το αμερικανικό έδαφος. Η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν άμεση με τον τότε πρόεδρο Τζον Κένεντι να απειλεί με πόλεμο και τον πλανήτη να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα για 13 ημέρες την αντιπαράθεση Ουάσινγκτον-Μόσχας, με φόντο το νησί της Καραϊβικής. Η στάση της Κούβας εκείνη την περίοδο, σε συνδυασμό με την ανατροπή του δικτάτορα Μπατίστα τρία χρόνια νωρίτερα (1959), είχαν ως αποτέλεσμα να επιβληθεί οικονομικό εμπάργκο από τις ΗΠΑ, το οποίο συνεχίζει να δοκιμάζει τις αντοχές του κουβανικού λαού. 

Ο Φιντέλ Κάστρο κυβέρνησε την Κούβα για σχεδόν έναν αιώνα, την ώρα που στον Λευκό Οίκο μπήκαν και βγήκαν 11 Αμερικανοί πρόεδροι. Το 2008, λόγω προβλημάτων υγείας και προχωρημένης ηλικίας, μεταβίβασε τις εξουσίες στον αδελφό του Ραούλ. Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι ήταν ο άνθρωπος που -μέσω της Κουβανικής Επανάστασης η οποία οδήγησε στην ανατροπή του δικτάτορα Μπατίστα- έδωσε την Κούβα πίσω στον λαό της, δημιουργώντας ένα κομμουνιστικό κράτος στην πόρτα των ΗΠΑ. Γι’ αυτό τον λόγο πολεμήθηκε όσο λίγοι από τις αμερικανικές κυβερνήσεις, έχοντας μεταξύ άλλων γλυτώσει και από πολλές απόπειρες κατά της ζωής του.

Ωστόσο, αρκετοί ήταν εκείνοι (κυρίως εξόριστοι Κουβανοί στις ΗΠΑ) που θεωρούν ότι περιόρισε τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις πολιτικές ελευθερίες, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να μεταναστεύσουν στις ΗΠΑ. Όπως μετέδωσαν αμερικανικά ΜΜΕ, στο Μαϊάμι αρκετοί Κουβανοί βγήκαν στους δρόμους με σημαίες της χώρας τους για να πανηγυρίσουν για τον θάνατο του Φιντέλ.

Φιντέλ: Όλων το τέλος κάποτε έρχεται…

Τα τελευταία χρόνια οι δημόσιες εμφανίσεις του Φιντέλ Κάστρο ήταν σπάνιες, με την κρατική τηλεόραση να δίνει πότε πότε στη δημοσιότητα  εικόνες από συναντήσεις με απλούς ανθρώπους ή επίσημους προσκεκλημένους (Πάπας Φραγκίσκος Α’, Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’, Φρανσουά Ολάντ) στο σπίτι του, την ώρα που η κουβανική εφημερίδα Granma -επίσημο μέσο έκφρασης του Κομμουνιστικού Κόμματος- δημοσίευε άρθρα του. Η απουσία του από τα δημόσια δρώμενα είχε πυροδοτήσει αρκετές φορές τη φημολογία ότι ήταν νεκρός.

 Τον Απρίλιο, ο Φιντέλ Κάστρο είχε δώσει μια σπάνια ομιλία την τελευταία ημέρα του συνεδρίου του Κομουνιστικού Κόμματος της Κούβας, κατά τη διάρκεια της οποίας αναγνώρισε το προχωρημένο της ηλικίας του, επισημαίνοντας όμως ότι τα ιδανικά του Κομμουνισμού παραμένουν ζωντανά και ότι ο λαός της Κούβας θα συνεχίσει να βγαίνει νικητής. «Σε λίγο γίνομαι 90. Σε λίγο θα γίνει ό,τι συμβαίνει σε όλους. Όλων το τέλος κάποτε έρχεται. Αλλά οι ιδέες του κουβανέζικου κομμουνισμού θα παραμένουν», τα γεμάτα νόημα λόγια που είχε πει εν μέσω έντονα φορτισμένου κλίματος.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο, συμπλήρωσε τα 90 του χρόνια, με εορταστικές εκδηλώσεις να πραγματοποιούνται σε όλη την Κούβα.

Ιστορικές έχουν μείνει οι πολύωρες ομιλίες του με στρατιωτική στολή κατά τη διάρκεια των οποίων στηλίτευε τον αμερικανικό επεκτατισμό και μιλούσε για έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι μπορούν να είναι ίσοι και να ζουν με ειρήνη. Η μακριά γενειάδα και το πούρο στο στόμα ήταν ορισμένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά του στις δημόσιες εμφανίσεις του.

Αν και είχε αποτραβηχτεί από την πολιτική ζωή, αφήνοντας στον αδελφό του τα ηνία, συνέχιζε να εκφράζει τις απόψεις του σε διάφορα θέματα, παρακολουθώντας τα αργά αλλά σταθερά βήματα της χώρας προς ένα πιο φιλελεύθερο καθεστώς, όπου δινόταν μεγαλύτερος χώρος στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Τον Μάρτιο, στον απόηχο της επίσκεψης του Μπαράκ Ομπάμα στο νησί, είχε αναφέρει ότι «η Κούβα δεν χρειάζεται δώρα από τις ΗΠΑ».